Het reptielenbrein en de invloed op onze keuzes

Reptielenbrein

Sta jij ook weleens versteld van een reactie die je hebt op een heftige gebeurtenis? Of een emotie die in een keer sterk opkomt als er iets gebeurt? De kans is heel groot dat niet jij, maar jouw reptielenbrein dit antwoord geeft.  

Wat is het reptielenbrein?

Het reptielenbrein is het oudste stukje brein van onze hersenen. Een andere benaming voor je reptielenbrein is de amygdala. De functie van je reptielenbrein is om jou in leven te houden. Dit gebeurt dan ook reflexmatig, op de automatische piloot. Maar wat is de functie van je reptielenbrein en hoe beïnvloedt brein op dagelijkse basis de keuzes die wij maken? 

Waar is het reptielenbrein verantwoordelijk voor?

De amygdala is verantwoordelijk voor meerdere primaire functies van je brein, zoals:

  • Het legt de verbanden tussen de verschillende zintuigen en koppelt hier emoties aan.
  • Het is verantwoordelijk voor de vecht-, vlucht- of bevriesreacties.
  • Het draagt de verantwoording van je voortbestaan en voortplanting.
  • Het heeft controle over je meest belangrijke (je vitale) lichaamsfuncties zoals ademhaling, bloedsomloop en hartslag.

Het is belangrijk om te beseffen is dat je reptielenbrein volledig zelfstandig werkt. Het denkt niet na, het reageert direct en reflexmatig. Dat is maar goed ook. Aangezien zijn primaire functie is om ons te laten overleven (voortbestaan) moet het snel en instinctief kunnen handelen, anders zal er kostbare tijd verloren gaan.

Een fractie van een seconde kan al het verschil maken tussen overleven en overlijden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een te hard rijdende auto waarvoor jij instinctief opzij springt. Een fractie later en je bent wellicht te laat. 

Het prehistorische brein

Wanneer het gaat om keuzes maken, helpt de kennis van het brein, met name het reptielenbrein, je om patronen te doorbreken. Je reptielenbrein zal er namelijk alles aan doen om jou te beschermen door bijvoorbeeld jou weg te houden van potentieel gevaarlijke situaties. Maar in wat voor gevaarlijke situaties komen wij tegenwoordig?

Vandaag de dag zijn er natuurlijk ook nog situaties die we als onveilig bestempelen, maar dit staat (veelal) in schril contrast in vergelijking met de prehistorie waar gebrek aan voedsel, sabeltandtijgers en andere gevaren aan de orde van de dag waren. 

Hoewel we dit rationeel beseffen is ons reptielenbrein in de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. Volgens wetenschapper Paul MacLean is het reptielenbrein zo’n 500 miljoen jaar oud.

” Hoe geëvolueerd we onszelf graag zien, we reageren instinctief nog steeds zoals ons prehistorische voorouders. “

De invloed van de vecht- of bevriesreactie op het maken van keuzes

De hedendaagse gevaren waarvoor je reptielenbrein je probeert te beschermen zijn onder andere taken, acties en handelingen die we als spannend bestempelen. Dingen die buiten je comfortzone liggen, dus. Denk hierbij bijvoorbeeld eens aan een sollicitatiegesprek, het uitbesteden van taken, het vragen van salarisverhoging, het voeren van salescall of je mening uiten. Een taak die jij spannend vindt, kan de volgende reacties opwekken:

  • De vluchtreactie -> Andere taken prioriteit geven. Kortom, weglopen van de taak die relevant is.
  • Bevriesreactie -> Je staart naar hetgeen je moet doen, bijvoorbeeld je beeldscherm. Er komt niets meer uit je handen.

Doe je iets spannends en hoor je een stemmetje in je hoofd? Dan probeert je amygdala je te beschermen. Dat is het stemmetje wat jou vertelt dat die taak toch niet zo belangrijk is. Het stemmetje dat zegt dat je niet goed genoeg bent. Het stemmetje dat jou probeert weg te leiden bij wat je eigenlijk te doen staat.

Keuzes maken, praktisch gemaakt

Hoe dichterbij (in tijd) de taak komt die je moet uitvoeren waar je een weerstand tegen voelt, hoe luider het stemmetje in je hoofd wordt. Bedenk maar eens hoe je je voelt wanneer je wil gaan sporten of bewust wil stoppen met snoepen. Een dag of een week voorafgaand aan het moment kan je je enorm overtuigd voelen van het feit dat dit gaat lukken, maar naar mate het moment van handelen dichterbij komt, ervaar je dat de stem van excuses en uitwegen steeds luider en geloofwaardiger wordt.

Om jou te helpen de juiste keuzes te maken, deel ik graag drie praktische tips met je. Zodat jij ondanks de weerstand, toch gaat handelen naar wat voor jou het beste is.

  1. Wil je je doelen behalen? Dan doe je er slim aan vooraf na te denken over de belangrijke acties die erbij horen om je doel te kunnen bereiken. Bepaal je prioriteiten (maak je keuzes) minimaal één dag van tevoren. Hoe dichterbij het moment van handelen, hoe slechter onze keuzes. 
  2. Verklein je stappen. Hoe groter en hoe beangstigender de stappen zijn, hoe harder je reptielenbrein jou terug zal roepen. Probeer je stappen zodanig te verkleinen dat zelfs je reptielenbrein denkt: “Dat gaat je lukken!”
  3. Accepteer dat de stemmen in je hoofd nooit zullen verdwijnen. Train jezelf om, ondanks deze stemmen, toch de juiste keuzes te maken!
Veel succes!

Misschien vind je dit ook interessant!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *